Спеў пра Майго Сіда

няма водгукаў

37.50 BYN

Памер: 145x200 мм

Вага: 295 г

Purchase

Абраны варыянт адсутнічае на складзе. Калі ласка, абярыце іншы варыянт.

Пераклады Паэзія Сусьветная клясыка Выдавец Цымбераў Раман Пераклады Лявона Баршчэўскага Пераклады Якуба Лапаткі

Апісаньне

Спеў пра Майго Сіда / пераклад са стараіспанскай Якуба Лапаткі, Лявона Баршчэўскага. – Мінск: Раман Цымбераў, 2025. – 200 с.

ISBN 978-985-7334-41-4

ПРА ПЕРАКЛАД Разгарнуць

Класічны твор іспанскага гераічнага эпасу пад назвай «Спеў пра Майго Сіда» быў складзены невядомым аўтарам у XII стагоддзі, але дайшоў да нас у пашкоджаным спісе з 1307 г. Галоўны яго герой – рэальная гістарычная асоба, Радрыга (Руй) Дыяс, адважны ваяр і мудры правадыр, які атрымаў ад сваіх праціўнікаў, мусульман-маўраў, мянушку Мой Сід («гаспадар»).

Першы пераклад твора на беларускую мову, зроблены з мовы арыгінала, ствараўся аўтарам перакладу «Калевалы» Якубам Лапаткам (1944–2024), але не быў ім завершаны. Рэшту твора пераклаў Лявон Баршчэўскі, які адрэдагаваў увесь тэкст і падрыхтаваў неабходныя дадаткі да яго.

ЗМЕСТ Разгарнуць

УСТУПНАЕ СЛОВА (ФРАГМЕНТ) Разгарнуць

Якуб Лапатка
«Спеў пра Майго Сіда» – самы вядомы іспанскі ананімны твор, у якім апісваюцца здзяйсненні славутага Сіда Кампеадора (Rodrigo Díaz de Vivar el Campeador). Сід Кампеадор – постаць гістарычная – праславіўся сваімі подзвігамі падчас Рэканкісты – Адваявання зямель Іберыйскай паўвыспы ад мусульманскіх захопнікаў. Цікаўны чытач можа заўважыць, калі было Адваяванне, дык спачатку павінна было адбыцца Заваяванне. Сапраўды, заваяванне было. У 711 годзе войска мараканскіх бербераў-мусульман пад камандай палкаводца Та́рыка ібн Зіяда пераправілася праз Гібралтарскую пратоку ў самымвузкім яе месцы, маючы за арыентыр белую скалу вышынёй 426 метраў. Пазней скала і месца атрымалі назву «Джаба́ль Та́рык» – Гара Та́рыка. У еўрапейскім вымаўленні «Джаба́ль Та́рык» ператварылася ў Гібралтар з варыяцыямі ў розных еўрапейскіх мовах: [Джыбралтар, Жыбральтар, Хібральтар]. Менавіта адтуль пачалося заваяванне Іспаніі мусульманамі. Аб прычынах гэтай вайны існуе шмат раман тычных песень, рамансэра і легендаў. Паводле адной з іх усё было так. Валадар горада Сеуты граф Юліян (Don Julián, Conde de Ceuta) паслаў сваю юную дачку Фларынду ла Кава ў Таледа да двара караля Радрыга (варыянт Ро́дэрых; ісп. Rodrigo; лат. Rodericus), каб тая навучылася шляхетным манерам ды атрымала належнае выхаванне. Кароль Радрыга з першага погляду запаліўся нястрымнай пажадай. Але цнатлівая дзяўчына адкідала ўсе заляцанні закаханага караля: нават адмовілася ад прапановы стаць каралевай Таледа. Кароль Радрыга болей не мог трываць і ўзяў дзяўчыну гвалтам. Ла Кава (як ні дзіўна, а па-арабску гэта значыць «распусная жанчына») змоўчала, але паслала вестачку свайму бацьку. У Сеўту прывезлі багатыя дарункі графу Юліяну ад дачкі з Таледа. Сярод іх граф знайшоў тухлае яйка і адразу ж зразумеў, што́ здарылася пры двары караля Радрыга. Ён пакляўся адпомсціць гвалатаўніку страшнаю помстай і звярнуўся па дапамогу да мусульманскага валадара Магрыба халіфа Мусы ібн Нусайра. Той пагадзіўся дапамагчы абражанаму бацьку ў справядлівай помсце нягодніку і паслаў войска ў Іспанію. У бітве каля ракі Гуадалетэ 19 ліпеня 711 года войска мусульман перамагло візіготаў караля Радрыга. Канец жа караля дагэтуль выклікае сумневы і спрэчкі. Хоць найболей рэлістычны – гэта смерць у бітве. Аднак, рэалізм – гэта нудна і маркотна. Таму канец апошняга візігоцкага караля Іспаніі, дзякуючы вялікай колькасці рамансэра і легендаў, ахутаны змрокам таямніцы. Нібыта адданыя людзі ўратавалі караля і завезлі смяротна параненага Радрыга ў партугальскі гарадок Візэу, дзе яго і пахавалі. Там дагэтуль ёсць надмагільны камень з надпісам «Hic requiescit Rodericus ultimus Rex Gothorum» – «Тут спачывае Радэрыкус, апошні кароль готаў». Існуе і страшнейшая, але, з гледзішча народа, больш справядлівая версія гібелі караля-гвалтаўніка. Нібыта паранены кароль, гнаны згрызотамі сумлення, зайшоў далёка ў горы і там знайшоў прытулак у нейкага святога пустэльніка. Той выслухаў пакаянне і параіў каралю легчы ў яму са змеямі, каб заплаціць поўны кошт за свае правіны і пазбавіцца ад смяротных пакутаў. Кароль паслухаўся і лёг у яму з двухгаловым змеем...

(канец фрагменту)

ПЕСНЯ ПЕРШАЯ. ВЫГНАННЕ (ФРАГМЕНТ) разгарнуць

Водгукі

Неабходны Лагін або Рэгістрацыя, каб напісаць водгук.

Раім паглядзець

Да новага заўтра

Бандарына Зінаіда

Гэта каштоўнае выданне дазваляе зразумець драматычны стан адной з самых значных беларускіх паэтак ХХ стагоддзя, што пражыла яркае, але кароткае жыццё, адчуць смак дынамічнай беларускай паэзіі 1920-х гадоў, а галоўнае – вярнуць у гісторыю нашай літаратуры імя неардынарнай асобы і творцы – Зінаіды Бандарынай. Кніга яе выбранай паэзіі "Да новага заўтра" ўключае як вершы з прыжыццёвых зборнікаў і перыядычных выданняў, так і творы, якія нідзе не друкаваліся.

Зямныя эцюды

Ярац Віктар

У кнігу «Зямныя эцюды», выхад якой прымеркаваны да 70-годдзя аўтара, увайшлі новыя вершы паэта, у якіх новыя перажыванні і фарбы настрояў, а таксама — адноўленыя ўспаміны аб пройдзеным ды перажытым.

Сонца

Пфляўмбаўм Яўгенія

Актыўная ўдзельніца літаратурнага руху сярэдзіны 1920-х гг. Яўгенія Пфляўмбаўм пакінула не толькі выдатныя творы, але і загадку сваёй біяграфіі, якая застаецца крыніцай разваг аб лёсе творчай жанчыны. Кніга яе выбраных вершаў адметная найперш цікавымі творамі 1920–1930-х гг., якія аўтарка не ўключала ў наступныя зборнікі, і творамі, напісанымі ў канцы жыцця, засталіся ў рукапісах.