Прадмова Уладзіміра Някляева. — Мінск : Кнігазбор, 2017. — 100 с. — (Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў “Кнігарня пісьменніка” ; выпуск 94).
ISBN 978-985-7180-23-3
Кніга цалкам прададзенаяУ Гішпаніі, так скажам, — гішпанкай меней, гішпанкай болей… Куды больш істотна тое, што не адно для мяне, а шмат для каго на паэтку з андалускай Малагі паболела Беларусь. (Уладзімер Някляеў)
Артыкул пра Анхелу Эспіносу Руіс ў Вікіпедыі
Пра кнігу
Наста Грышчук. 18+. Іспанскія жарсці (LIT-BEL.ORG)
ЗЬМЕСТ Паглядзець
ВЯСНА І ЯЕ ЖАРСЬЦІ
Аб тым, як прырода і каханьне прачынаюцца адначасова
Nature Vivante
Я цябе кахаю
А лес…
Ранак
Дзьве ружы
Кветка
Крылы
Песьня дрэваў
* * * Раней мы з табою над небам жылі…
Нічога
ЧАС, ЯКІ ПАЖЫРАЕ КАХАНЬНЕ
Аб тым, што не заўсёды ад нас залежыць
* * * Пакуль не пагражае нам Сатурн…
Нож
Бывай
Невуцтва
Разьвітаньне
Прабачэньні
Колеры вянуць у Леце
Ты сьпіш
Міхасю Стральцову
Зоркі былі супраць нас
ПЛЫНУЦЬ ЗІМОВЫЯ ВЕТРЫ
Аб тым, што прыгажосьць зімы літасьці ня знае
Зімовая калыханка
Сьнежань
* * * Выйдзеш ты колісь марознай зімою…
Паўночны вецер
Дысананс
Сакавік
Антывосеньская
* * * Сустрэнемся з табою на студзеньскім сьвітанку…
Яму і ўсім такім
Забаронена
ТРЫЯЛЕТАР
Аб дэсакралізацыі цьвёрдых формаў паэзіі
Ільвіца
* * * Каханьне, дыханьне, пот, трызьненьне, кроў…
Чаканьне (Беларусі)
Пасэйдон
Восеньскі парк
Parque otocal (пераклад на гішпанскую мову)
Марскі трыялет
* * * Не папрашу, каб забыў пра мяне…
* * * Дзе ты на ніве зоркаў…
* * * Нечакана сышоў, як прыйшоў…
КРОЗЫ І БАГАТЭЛЫ
Аб усім і ні аб чым
Каротка пра Лорку
Іншасьць
Albus lepus
Чарната
Самалёт
Ластаўкам
Існаваньне
ВІНО НА ЗАЛАТОЙ КОЎДРЫ ВОСЕНІ
Аб восеньскіх колерах у душы чалавека
* * * Далёкае места плавае…
Кіхотава віно
* * * Плыве няўзнак рака…
* * * Чырвонае, мокрае лісьце…
Хвілінка
* * * Як восеньскае лісьце, выпала…
Лістапад
* * * Дождж, дождж першабытны…
* * * Падае чырвонае лісьце
МАЁЙ БЕЛАРУСІ
Проста маёй Беларусі
Гародня
Беларусь сьпіць
* * * Апошняя вясна з’ела мяне…
Люблю беларуса
Нёману
Скрыпка
Маршрутка
Менск
* * * Я моцна спазьнілася…
* * * Памятай мяне восеньскаю ды маладою…
Дзьверы зачыняюцца
Беларуская мяжа
Мове
Сьведчаньне. Апавяданьне
Апошні верш
Фрагмэнт з кнігі Паглядзець
Пакуль не пагражае нам Сатурн,
Пакуль крылаты дзень не памірае,
Пакуль навокал зелень не сухая,
Пакуль душа ня знае чорных урн,
Пакуль кроў льецца нібы дождж, бяз болю,
Пакуль сінее вечар загарэлы,
Пакуль вясновым мёдам тваё цела
Шчэ пахне, ды маё марскою сольлю,
Пакуль сьвятла хапае на зямлі,
Пакуль шчэ маюць сэнс пустыя словы,
Пакуль ня сьціхла рэха нашай мовы,
Пакуль ня сьпім у даўнім забыцьці,
Пакуль зьмяя не запаўзла ў наш рай,
Датуль мяне ты, вечную, кахай.
Прадмова Паглядзець
Гітара, фламенка, чырвоная кроў віна тэмпранільё, Сервантэс, Пікаса, Гарсія Лорка і верш Сьвятлова “Гранада”. Прыблізна такой, калі я быў ва ўзросьце аўтаркі гэтай кнігі, была мая Гішпанія. Пазьней было яшчэ нешта (Бандэрас і Крус), а цяпер — да ўсяго — Анхела Эспіноса Руіс, якая, між іншым, нарадзілася ў тым жа месцы Андалусіі, дзе Пікаса з Бандэрасам. У Малазе.
Тое, што на Анхелу паболела для мяне Гішпанія, не так істотна. У Гішпаніі, так скажам, — гішпанкай меней, гішпанкай болей… Куды больш істотна тое, што не адно для мяне, а шмат для каго на паэтку з андалускай Малагі паболела Беларусь.
Вершы Анхелы я прачытаў, калі яна стала фіналісткай паэтычнага конкурсу “Экслібрыс”. Па ўмовах конкурсу імёны ўдзельнікаў не называліся — і я нават не западозрыў, што канкурсантка, вершы якой выбраў я сярод усіх, не носьбіт беларускай мовы, увогуле не беларуска. Калі ж гэта адкрылася, дык яно стала для
мяне дзівам, якому зьдзіўляюся дасюль.
Пакуль сьвятла хапае на зямлі,
Пакуль шчэ маюць сэнс пустыя словы,
Пакуль ня сьціхла рэха нашай мовы,
Пакуль ня сьпім у даўнім забыцьці,
Пакуль зьмяя не запаўзла ў наш рай,
Датуль мяне ты, вечную, кахай.
У тым, як і што піша Анхела, можна адчуць падвышаную эмацыйнасць і энергетыку, калі, чытаючы, згадваць, як грае, напрыклад, гітарыст фламенка Вінсэнтэ Аміга і танцуюць Марыя Пахес ці Мэрседэс Руіс. У беларускай паэтцы адчувальны покліч гішпанскай паэтычнай і музычнай культуры. Ну вось, да прыкладу, радкі Гарсія Лоркі (у перакладзе М. Шчура):
“Шаўковай тканіны хвалі
Дзесяць нажоў працялі.
Наўкол паўсталі пустыя
Келіхі чорных дрэваў”,
— і радкі Анхелы:
“Ноч твая — як тысяча начэй,
Калыханка маёй сьмерці.
А нож твой — як тысяча нажоў,
Чырвоная кроў майго жыцьця”.
Беларускія словы накладваюцца на гішпанскія рытмы, інтанацыі — і з гэтым нічога не паробіш, бо Андалусія ёсьць Андалусія: самы поўдзень і без таго паўднёвай Гішпаніі. Зрэшты, з гэтым і рабіць нічога ня трэба, бо такое спалучэньне і ёсьць прывабнай адметнасьцю паэзіі Анхелы Эспіносы Руіс, зьяўленьне якой у нашай культуры стварае ўва мне надзею на тое, што драматызм цяперашняга стану беларускага сьвету перабольшаны, як перабольшаны драматызм стану дона Хазэ ў фінале оперы француза Бізэ пра гішпанку Кармэн.
Уладзімер Някляеў
