Раман / Пераклад з чэшскай Святланы Рогач. — Вільня: Логвінаў, 2016. — 430 с. — (
Чэшская калекцыя). Цвёрдая вокладка.
ISBN 978-609-8147-36-0
Раман Іржы Гаічка “Рыбіна кроў” — гэта гісторыя разбурэння сям’і ў перыяд вялікіх сацыяльных узрушэнняў канца дваццатага стагоддзя і гісторыя разбурэння вёскі, якая пала ахвяраю будаўніцтва атамнай электрастанцыі. “Рыбіну кроў” можна чытаць як аповед аб змаганні маленькіх людзей з вялікай уладай і як аповед аб змаганні маленькіх людзей за сваю ідэнтычнасць, сваё месца ў часе і прасторы. I ў першым, і ў другім выпадку беларускі чытач знойдзе шмат паралеляў з уласным жыццём.
У 2013 годзе раман атрымаў прэстыжную чэшскую прэмію “Magnesia Litera” як найлепшая кніга года.
Рэпартаж з прэзэнтацыі на Naviny.by (расейскай мовай)ЗМЕСТ2008
Узровень 370,5 / 1983
Узровень 370,5 / 1986
Узровень 370,5 / 1988
2008
№ 11/1989
№ 11/1990
№ 11/1992
№ 11/1993
2008
ФРАГМЕНТ З КНІГІ Паглядзець
2008
Я сяджу ў купэ хуткага цягніка Прага—Чэшскія Будзяёвіцы, ад станцыі Табар ужо зусім адна. Над галавой на багажнай паліцы — мая падзёртая сіняя валізка на колцах, на ручцы якой яшчэ гайдаецца этыкетка з аэрапорта ў Ратэрдаме. Нарэшце хвіліна самоты, і я магу выцягнуць з гаманца складзеную паперку са слупком імёнаў. Прадоўжны белы аркушык для нататак, ён крыху нагадвае рахунак з рэстарацыі, у левым верхнім кутку красуецца каляровы лагатып галандскай авіякампаніі. Я пісала на ім у самалёце вялікімі друкаванымі літарамі і ў гэты час думала пра Фрэдэрыка. Што б ён на гэта сказаў. Гэтая багемка, гэтая мітуслівая баба, гэтая чэшка, з якой ён мучаецца ўжо чатыры гады, — і раптам такое? Ён, у каго ва ўсім і заўсёды парадак. Калі мы ідзём у краму, у яго ў руцэ роўна такі самы аркушык ды яшчэ асадка, ён кідае пакупкі ў вазок і выкрэслівае пункты ў спісе. У кішэні кашулі ён носіць калькулятар і падлічвае, колькі ўсё будзе каштаваць, каб пасля каля касы не было нечаканасцяў.
I роўна гэтаксама буду рабіць цяпер я, кажу я сабе і прабягаю позіркам зверху ўніз. Буду выкрэсліваць імёны. Усіх са спісу я хачу бачыць, гаварыць з імі, глядзець ім проста ў вочы. Што б між намі ні адбылося.
ТАТА
ГОНЗА
АННА
МІЛАДА
ЗДЭНЕК
ПАН ТУШЛ
ДОКТАРКА БРЭЙХАВА
ПАН БЭРТАК
ХАСЭ
НАДЗЯ
ПЭТР
ОЛІНА
Усяго дванаццаць імёнаў, дванаццаць важных людзей з мінулага. Я спыняюся на апошніх двух і разважаю, чаму напісала іх у самым канцы. Падсвядомасць? Я адсунула іх, схавала ў самы канец. Лепш глядзець на краявіды паўднёвай Чэхіі, якія мільгаюць за акном, і ўспамінаць учорашні вечар. Мы з Фрэдэрыкам адкаркавалі на развітанне бутэльку віна. Мы папівалі яго ў ложку, і я жартавала, што за месяц ён ад мяне адпачне. Добрыя пару тыдняў да майго ад’езду ён толькі і чуў, што гісторыі ды легенды пра нашу сям’ю. Гэта ўжо пачало дзейнічаць яму на нервы. Аднойчы ён нават асадзіў мяне, маўляў, няўжо я думаю, што ні ў кога больш не было праблемаў у сям’і, толькі ў мяне? Заявіў, што гэта нармальна.
— Табе здаецца нармальным, што я свайго роднага брата не бачыла больш за дваццаць гадоў?
Я паўтараю гэтае пытанне ўголас у пустым купэ. I зноў сама сабе прыгадваю асноўныя правілы гэтай паездкі, якія я вызначыла перад адлётам. Правіла нумар адзін: гаварыць праўду. Заўсёды, усім і пры любых абставінах. Якія могуць быць гульні ў сорак адзін год? Якія хованкі? Інакш і вяртацца было б не варта. Правіла нумар два: не плакаць. Расчуленасць, смутак — навошта? Я ж не маленькая дзяўчынка. Апошнія пару лістоў, якімі мы абмяняліся з татам, мяне цалкам супакоілі. Аперацыя прайшла добра, учора яго павінныя былі выпісаць са шпіталя, і сёння ўвечары я пазваню ў ягоныя дзверы. Усё ў парадку. Усё будзе добра, кажу я сабе ўжо дваццаты раз і нервова кручуся на крэсле.
Тым часам сцямнела, я стаю ля акенца і ўдалечыні бачу агні горада. Я не была тут пятнаццаць гадоў. Вагон кідае, я трымаюся за металічную парэнчу і пазіраю на горад, якім я яго не памятаю, аброслы супермаркетамі, бензазапраўкамі і нізкімі квадратнымі будынкамі. Праз хвіліну цягнік тузаецца і спыняецца. Я цягну за сабой валізку праз тунэль, што вядзе з платформы, насупраць будынка вакзала вывучаю расклад гарадскога транспарту. У мікрараён Май ездзіць не той нумар, што калісьці. Я выходжу на канцавым прыпынку аўтобуса нумар тры, валізка на колцах грукаціць за мной па брукаваным ходніку. Я стаю пасярод мікрараёна. Шэрыя панэльныя дамы, якія я памятала, зніклі, замест іх тут цяпер цэлая палітра пастэльных колераў, я азіраюся навокал: жоўты, блакітны, салатавы, дамы пераліваюцца барвамі, а на дзесяціпавярховіку, у якім жыве тата, на каляровым фасадзе намаляваны вялізарны нумар. Ліфт спыняецца на восьмым…
